An Istorya ni Engkantada Benilda

 Sadto, igwa sin usad na enkantada nan aka-istar sa Guiwanon na kun diin sa may sirangan, makikita an tadloy, an burabod san matam’is na tubig; sa banda tunodan, makikita an birhen na isla san Borobancaso, an istaran san mga sirena kag shokoy; sa banda timog, makikita an tawo-tawo, istaran san mga engkanto  kag catandayagan, istaran san higante na kugita na nagatandayag; sa may kanaway, makikita an tagonhasan batog sa tinabla pakadto sa may pulanduta, an pasyaran san mga diwata.

Siring san kagurangnan, an Guiwanon usad na kahadean san kayaman, pagkamoot, kag kalipay.  Si Baby Lim an nagin reyna kag nagin dama nya si Prinsesa Burak. Sa sulod san inda poder, sinda naglakaton. Si Reyna Baby, nagpa-Amerika; si Prinsesa Burak nagkadto sa Saudi kag si Hadeng Tote nagpalakaton man pakadto sa Santo Jacinto. Samantala si Engkantada Benilda, padagos an iya pag-atendir san iya pumuluyo. Hasta nag-abot an kauripnan, an iya mga katawohan nagpaaram, nagdaginot maghali, kag an iba man nagpahuway sa langit.

Usad na adlaw, daginot na nawara an mga kayamanan hali sa dagat kag duta san abutan sinda sin makusog na bagyo. Nasira an mga lanyog na lubi. Nabungkag an sapa. Binanlas an mga tagunhason. Pati mga Sirena kag Shokoy sa Borobancaso dili nakaligtas; amo man an kugita sa catandayagan. An nabilin, solamente si Engkantada Benilda kag an mga kauropod niya na engkanto.  

Usad san bes, si Engkantada Benilda, nagngungoyngoy manungod san kamingaw niya san iya mga pumuluyo na nagpahuway. Tadtaod, bigla nagkarit an kidlat sa may tunodan. Waran ikaduwa-duwa an ripak kag dalogdog. Nasilaw siya san banaag hali sa panganuron. Si Hadeng Endoy, an ama ni Reyna Baby Lim nagpakita. Kag siya guin sabihan. “Engkantada Benilda, kadtoa si Engkantada Piing, na ikaw buligan.” Si Engkantada Piing, an guina tawag na kadunungan. Dayon niya kinadto si Kadunungan Piing kag magnobena. Sadto, nawara an iya kamingaw kag kahad’it.

Sadto na momento, nagkita sinda ni Max, usad man na mortal hali sa lugar san Masbate, an lugar na an pangabuhay parahimo sin tsokolate. Sa tunga san kantil, sinda guin basbasan san Ginoo bilang mag-asawa, na tagabantay san Guiwanon. Nagkaigwa sinda’n duwa na anak. Si Engkantadong tawo na si Banso kag Engkantada Vanessa. Kag duwa man na iya anak sa engkantado na nagngangaran, Engkantada Jen Jen kag Engkantado Martin. Bogana an inda pag-upod, puno sin pagkaminorootan kag kalipay.

Makalipas na pira katuig na inda pag-upod, naarman ni Sirena Elen kag Sireno Tote, an iya mga guinikanan na siya nagpaasawa sa usad na tawo. Siya guin pasakitan manungod san iya pagsuway sa kautusan san inda kahadean. Sadto man nagpahuway si Max. Didto naman nagbatog an iya pasakit.Hasta siya nagin tawo manungod sa sumpa. Pero,sa tunga san kasakitan, dili siya nag-udong magpangadyi sa Ginoo. Na haros nagpapatagdo sin dugo san iyan pakimalooy. Sa sulod san kwarenta y tres anyos, siya guin hatagan sin grasya, usad na grasya na makapagtrabaho sa Australia.

The Story Behind It

The Front view of Sitio Guiwanon situated at the foot of Danao, San Jacinto, Ticao Island of Masbate. Photo Credit: Venancio A. Serrano, Europe based; taken in 2012

The Guiwanon Pasaway League (GPL) was conceptualized in 2005 Sitio Guiwanon Fiesta where the members fearlessly danced together until the dawn breakout. The members without preparation made a simple program in honor of the first pasaway queen, Miss Benilda Almoradie. Right after the coronation, she turned over the cape and scepter to Mrs. Ester Duque.

This was when the whole community witnessed the entrance of the pasaway queens with awe in their hearts. Everything was a just a mere reflection in the eyes of a prankster child. After seven years, the pasaway queen moved back to the Philippines for her vacation. However, people never failed to remind us about the previous pasaway. Yet, everything was kept in our mind, perhaps a little surprise. 

While riding on the motoboat going to Masbate city, the founding mother and I accidentally planned out project that would make people surprise. It was April 25, 2012 when we materialized our desire to make it as an awarding body, which is known as BALOR SAN GUIWANON (Pride of Guiwanon) in cooperation with the Organization of Rodeo Artists and Writers for the Arts (ORAWA). 

This is in honor of the first 38 families who have contributed to the development and sustainability of the Guiwanon community. The awarding ceremony was held on April 27, 2012 during the Coronation Rites. It was a surprise ceremony that inspired people throughout the community.